दाेलखा, नेपाल —
प्राचीन शहर दाेलखाको ऐतिहासिक बस्तीभित्र रहेको गीता श्रेष्ठको पुरानो घर आज पनि परम्परा र पहिचानको जीवित प्रतीक बनेर उभिएको छ। २०७२ सालको विनाशकारी भूकम्पले धेरै घर ध्वस्त पारे पनि यो घर अडिग रहन सफल भयो। यसको भारदलीमा अहिले पनि झुन्ड्याइएका मकैका झुप्पा गाउँको पुरातन जीवनशैली र कृषिप्रतिको आत्मनिर्भर संस्कृतिको झल्को दिन्छन्।
श्रेष्ठका अनुसार मकै झुन्ड्याउने चलन केवल अन्न सुकाउने उपाय मात्र होइन, यो घरको सौन्दर्य र परम्परागत वास्तुकलाको हिस्सा पनि हो।
“हाम्रा आमा-बुबाले जसरी मकै सुकाउँथे, हामी पनि त्यही विधि पछ्याउँछौं,” गीता श्रेष्ठ भन्छिन्, “यसले मकैलाई लामो समयसम्म सुरक्षित राख्न मद्दत गर्छ र स्वाद पनि अर्कै हुन्छ।”
स्थानीयहरूका अनुसार दाेलखाका पुराना घरमा अझै पनि यस्तो परम्परा जोगिएको छ — जहाँ अन्न झुन्ड्याउने, धुप बाल्ने र पाटनमा बस्ने प्रथाहरूले गाउँको आत्मा जोगाइरहेका छन्।
भूकम्पपछि नयाँ पक्की घरहरू बन्न थाले पनि गीता श्रेष्ठजस्तो केही परिवारहरूले आफ्ना पुराना घर र परम्परा जोगाएर गाउँको पहिचान जिवित राखेका छन्।
यसरी भारदलीमा झुन्डिएको मकै केवल अन्न होइन — यो दाेलखाको सांस्कृतिक सम्पदाको सुनौलो प्रतीक बनेको छ। 🌾
