अभयपुरमा विधिपूर्वक सम्पन्न भयो यल पञ्चदान पर्व
महेन्द्र श्रेष्ठ
दोलखा — अभयपुर शहर दोलखामा परापूर्वकालदेखि धार्मिक तथा सांस्कृतिक आस्थाका साथ मनाउँदै आइएको ‘यल पाङ्जा (पञ्चदान)’ पर्व यस वर्ष पनि विधिपूर्वक सम्पन्न भएको छ। परम्परागत धार्मिक विधिअनुसार गुभाजु सजीव बज्राचार्यद्वारा पञ्चदानको धार्मिक विधि सम्पन्न गरिएको हो।
यल पञ्चदान अभयपुरमा पुस्तौँदेखि निरन्तर रूपमा चलिआएको महत्वपूर्ण धार्मिक तथा सांस्कृतिक परम्परा हो। समय र परिस्थितिअनुसार यसको स्वरूपमा केही परिवर्तन आए पनि पर्वको मौलिकता र धार्मिक महत्वलाई स्थानीय समुदायले निरन्तरता दिँदै आएको स्थानीयवासी बताउँछन्।
यल पञ्चदान बौद्ध धर्मावलम्बी, विशेषगरी नेवार बौद्ध समुदायमा प्रचलित महत्वपूर्ण धार्मिक परम्परा हो। ‘पञ्च’ अर्थात् पाँच र ‘दान’ अर्थात् परोपकारका रूपमा वस्तु तथा सामग्री प्रदान गर्ने परम्परासँग जोडिएको यस पर्वमा दान, पुण्य, करुणा, सद्भाव र परोपकारलाई विशेष महत्व दिइन्छ।
अभयपुरमा मनाइने यल पञ्चदान केवल धार्मिक कर्मकाण्डमा सीमित पर्व नभई दोलखाको मौलिक संस्कृति, धार्मिक आस्था, सामाजिक सद्भाव र पुर्खाहरूले पुस्तौँदेखि जोगाउँदै आएको सांस्कृतिक पहिचानको महत्वपूर्ण हिस्सा हो। यस पर्वले नयाँ पुस्तालाई आफ्नो इतिहास, धर्म, संस्कार र संस्कृतिसँग जोड्ने कामसमेत गर्दै आएको छ।
यस वर्ष भने विगतका वर्षहरूको तुलनामा दान दिने तथा सहभागी हुनेहरूको संख्या केही कम भएको स्थानीयवासीले बताएका छन्। बदलिँदो सामाजिक परिवेश, व्यस्त जीवनशैली तथा नयाँ पुस्तामा परम्परागत धार्मिक एवं सांस्कृतिक गतिविधिप्रतिको चासोमा आएको कमीले पनि यसको प्रभाव परेको हुन सक्ने उनीहरूको धारणा छ।
यद्यपि, यल पञ्चदान पर्वलाई निरन्तरता दिन स्थानीय युवा पुस्ताले देखाएको सक्रियता सकारात्मक पक्षका रूपमा लिइएको छ। युवाहरूको सहभागिता र अग्रसरता बढ्दै गएमा अभयपुरका मौलिक संस्कृति तथा परम्पराहरूलाई अझ व्यवस्थित रूपमा संरक्षण र पुस्तान्तरण गर्न सकिने विश्वास गरिएको छ।
अभयपुरमा निरन्तर मनाइँदै आएको यल पञ्चदानले धर्म, संस्कृति, परम्परा र सामाजिक सद्भावलाई जोड्ने सेतुको भूमिका निर्वाह गर्दै आएको छ। आगामी दिनमा स्थानीय समुदाय, ज्येष्ठ नागरिक, धार्मिक तथा सांस्कृतिक अगुवा र युवाहरूको सहकार्यमा यस पर्वलाई अझ जीवन्त र व्यवस्थित बनाउँदै लैजान आवश्यक देखिन्छ।
पुर्खाले जोगाएको संस्कृति हाम्रो गौरव हो। यल पञ्चदानजस्ता मौलिक परम्पराको संरक्षण गरौँ, युवाको सहभागिता बढाऔँ र अभयपुरको सांस्कृतिक पहिचानलाई पुस्तौँपुस्तासम्म जीवन्त राखौँ।
