रोचक

दोलखा, माघ १३ — भीमेश्वर नगरपालिका सभाहलमा क्षयरोग तथा एचआईभी/एड्ससँग सम्बन्धित लान्छना र भेदभाव न्यूनीकरण गर्ने उद्देश्यले अभिमुखीकरण तथा अन्तरक्रिया कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ। कार्यक्रम जनप्रतिनिधि, सञ्चारकर्मी, स्वास्थ्यकर्मी तथा विभिन्न सरोकारवालाहरूको सहभागितामा आयोजना गरिएको हो। जनस्वास्थ्य कार्यालय दोलखाका प्रमुख दिलेन्द्र बुढा मगरको सभाध्यक्षतामा सम्पन्न उक्त कार्यक्रममा भीमेश्वर नगरपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत विष्णुप्रसाद सुवेदी प्रमुख अतिथिका रूपमा सहभागी रहनुभएको थियो। कार्यक्रममा जनप्रतिनिधि, पत्रकार, स्वास्थ्यकर्मी तथा सरोकारवाला गरी ५३ जनाको उपस्थिति रहेको थियो। कार्यक्रमको प्रारम्भमा नेपाल क्षयरोग निवारण संस्था, दोलखा जिल्ला शाखाका अध्यक्ष हर्कबहादुर श्रेष्ठले स्वागत मन्तव्य व्यक्त गर्दै संस्थाको परिचय, उद्देश्य तथा जिल्लामा क्षयरोग नियन्त्रणका लागि संस्थाले गर्दै आएको गतिविधिबारे जानकारी…

दोलखा । पाखलती जीवनविज्ञान प्रयोगशालाको आयोजनामा आज विश्व ध्यान दिवस भव्य तथा अर्थपूर्ण रूपमा मनाइएको छ। मानसिक शान्ति, ध्यान अभ्यास र स्वस्थ जीवनशैलीको महत्वबारे जनचेतना फैलाउने उद्देश्यसहित आयोजना गरिएको कार्यक्रममा स्थानीय जनप्रतिनिधि, समाजसेवी, व्यवसायी तथा शुभेच्छुकहरूको उल्लेखनीय सहभागिता रहेको थियो। कार्यक्रमका क्रममा भीमेश्वर नगरपालिका वडा नं. २ मा जन्मनु भएका समाजसेवी मनोज चाकुबजी, सोही वडामा जन्म भई हाल काठमाडौंमा बसोबास गर्दै आउनु भएका सुशेन श्रेष्ठ तथा दोलखामा लामो समयदेखि सफल व्यवसाय सञ्चालन गर्दै आउनु भएका विजय कुमार खड्काले संयुक्त रूपमा प्रयोगशालाका लागि साउण्ड बक्स सहयोग गर्नु भएको थियो। उक्त सहयोग भीमेश्वर नगरपालिका वडा नं. २ का वडा अध्यक्ष स्टालीन श्रेष्ठले…

नेपालको समकालीन साहित्यिक जगत अहिले विविधता, मौलिकता र मातृभाषामा सिर्जनात्मक लेखनको उचाइतर्फ अघि बढिरहेको छ। तर पनि, समुदाय–आधारित भाषिक साहित्यलाई निरन्तर र व्यवस्थित रूपमा अघि बढाउने लेखक दुर्लभै भेटिने परिस्थितिमा प्रा. डा. श्याम जोशीद्वारा लिखित दुलाहा (नेवार) भाषाका दुई महत्वपूर्ण कृति सार्वजनिक हुन लाग्नु स्वयंमा एउटा उल्लेखनीय उपलब्धि बनेको छ। उहाँका समकालीन नयाँ सिर्जना—उपन्यास “खोसु दुपानय निवाःर” र कथा संग्रह “थांसी बोसः”—को लोकार्पण कार्यक्रम छिट्टै हुने तयारी चलिरहेको छ। यस ऐतिहासिक अवसरको प्रमुख आतिथ्य नेपाल प्रज्ञा–प्रतिष्ठानका उपकुलपति श्री विमल निभा रहने पक्का भएको छ, जसले समारोहलाई अधिक गरिमामय बनाउने विश्वास गरिएको छ। यी दुई कृतिहरू दुलाहा (नेवार) भाषाको गहिरो संरचना,…

​२१ मंसिर २०८१, दोलखा । त्रेतायुगमा जनकनन्दिनी सीता र मर्यादापुरुष रामको विवाह भएको सम्झनामा शुक्रबार यो पर्व मनाइँदै छ। मिथिलाको प्राचीन राजधानी जनकपुरधाममा यो पर्व विशेष महत्त्वका साथ मनाइन्छ। मिथिलावासीले यो पर्वलाई महोत्सवकै रूपमा मनाउने गरेका छन्।​ त्रेतायुगमा मिथिलाका राजा जनकले आफ्नी छोरी सीताको स्वयंवरका लागि राखिएको शिवधनुष अयोध्याका राजा दशरथका जेठा छोरा रामले तीन टुक्रा पारेका थिए। शिवधनुष भाँचेपछि मार्गशीर्ष शुक्ल पञ्चमीका दिन राम र सीताको विवाह सम्पन्न भएको थियो। सीतालाई छोरी–बहिनी मान्ने मिथिलावासी महोत्सवमा देवीदेवताको सहभागिता सशरीर नभए पनि अदृश्य रूपमा हुने विश्वासले हर्षोल्लासका साथ प्रतिछाया जन्तीको आगमनदेखि विवाह समारोहसम्ममा सहभागी हुन्छन्। महोत्सव मनाउने क्रममा मिथिलाको संस्कृतिअनुसार मटकोर,…

बडादशैंपछि नेपाली जनताको दोस्रो ठूलो चाड तिहारलाई दीपावली पनि भनिन्छ, जसको शाब्दिक अर्थ ‘बत्तीका पङ्क्ति’ हो। यो पर्व कार्तिक (नोभेम्बर) मा पर्छ। दीपावली शब्द दुई सरल शब्दहरूबाट बनेको हो, 'दीपा' जसको अर्थ उज्यालो र 'अवली' भनेको पङ्क्ति हो। यसरी, दीपावली शब्दको अर्थ बत्तीहरूको पङ्क्ति हो। यसकारण यस पर्वमा मानिसहरूले आफ्नो घर अगाडि बत्ती बाल्छन्। नेपालका सबै परम्परागत चाडहरूमा तिहार सबैभन्दा रमाइलो हुन्छ। इतिहासकार डेनिसन रोस्का अनुसार घर र पसलमा बत्ती बाल्ने प्रचलन भनेको उज्यालो र सरसफाइमा मन पराउने धनकी देवी लक्ष्मीलाई प्रसन्न पार्ने हो ।   यस पर्वको उत्पत्तिको बारेमा धेरै किंवदन्तीहरू छन्। एक किंवदन्ती अनुसार यो पर्व राजा महाबलीको…

डा. श्याम जोशी बडादशैं अस्टमिको दिन थियो। बिहानै अष्टमानले आफ्नी श्रीमतीलाई बिस्तारै भने -” दशै लाई १/२ धार्नी मासु लिनु पर्ने, धेरै लाई भनी सकें , उधारो कसैले दिन मान्दैनन् ।आफू संग एक पैसा पनि छैन ।चाडपर्व आएको गरिबको लागि दशानै हो”। पतिको कुरा सुने पछि पत्नी धनमायाले भनिन – “दशैमा अरुले खाएको देखे पछि केटाकेटीहरूले मन थाम्न सक्तैनन।नयाँ लुगा हाली दिन नसके पनि अलि अलि भयनी मासु खुवाएर चित्त बुझाउनु पर्छ । १/२ धार्नी मासु जो संग भय पनि लिआउनुस, पछि पछि आफूले नखाएर भए पनि चिउरा, चामल बेची तिरी दिउंला”। उनीहरुका दुई जना छोरा र दुई जना छोरी…